{"id":1217,"date":"2023-06-07T10:12:49","date_gmt":"2023-06-07T10:12:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.goiberia.com\/?p=1217"},"modified":"2024-02-05T10:33:01","modified_gmt":"2024-02-05T10:33:01","slug":"przewodnik-po-gibraltarze-co-zobaczyc-na-skale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/przewodnik-po-gibraltarze-co-zobaczyc-na-skale\/","title":{"rendered":"Przewodnik po Gibraltarze. Co zobaczy\u0107 na Skale?"},"content":{"rendered":"\n

Jedno z najwa\u017cniejszych miejsc na geopolitycznej mapie \u015bwiata<\/em><\/h2>\n\n\n\n

Giblartar<\/strong> ma bardzo bogat\u0105 i burzliw\u0105 histori\u0119 za sob\u0105, obfituj\u0105c\u0105 w spory, podboje, odbywaj\u0105ce si\u0119 w jego pobli\u017cu bitwy morskie, wielokrotne, naprzemienne zniszczenia i odbudowy miasta… Ze spokojnego obiektu czci religijnej, ewoluowa\u0142 do jednego z najwa\u017cniejszych miejsc na geopolitycznej mapie \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Historia Gibraltaru <\/h3>\n\n\n\n

Historia bytowania cz\u0142owieka w okolicach ska\u0142y si\u0119ga a\u017c 50 tysi\u0119cy lat wstecz, czego dow\u00f3d znajdziemy w postaci odlewu czaszki neandertalskiej znajduj\u0105cej si\u0119 obecnie w Muzeum Giblartarskim<\/strong>. Z bada\u0144 archeologicznych wynika, \u017ce przedstawiciele tego gatunku przetrwali tutaj d\u0142u\u017cej o 2 tysi\u0105ce lat, ni\u017c neandertalczycy \u017cyj\u0105cy w innych cz\u0119\u015bciach Europy.<\/p>\n\n\n\n

W staro\u017cytno\u015bci Giblartar posiada\u0142 znaczenie symboliczne i religijne, o czym \u015bwiadcz\u0105 \u015blady widoczne w\u00a0Jaskiniach Gorham<\/strong>a, kt\u00f3re\u00a0s\u0142u\u017cy\u0142y jako miejsce sk\u0142adania ofiar dla fenicja\u0144skich i kartagi\u0144skich bog\u00f3w. Pozostaj\u0105c celem szczego\u0142owych bada\u0144 naukowych, zosta\u0142y\u00a0umieszczone na\u00a0li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO.

Wed\u0142ug Platona, Giblartar stanowi jeden ze s\u0142up\u00f3w Heraklesa, drugim prawdopodobnie jest Jebel Moussa<\/em> w Maroku, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 historyk\u00f3w uwa\u017ca za drugi “s\u0142up” g\u00f3r\u0119 Monte Hacho w Ceucie<\/em>, czyli bram\u0119\u00a0ko\u0144ca znanego \u015bwiata<\/em>. Oznaczenie bramy w postaci pomnika znajdziemy w okolicach Europa Point <\/strong>(patrz mapka na ko\u0144cu wpisu). “S\u0142upy” tak mocno zakorzeni\u0142y si\u0119\u00a0w kulturze, i\u017c cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 odwo\u0142ania do nich na r\u00f3\u017cnego rodzaju deseniach, rysunkach, architekturze, itp.\u00a0Znajdziemy je tak\u017ce, m.in. na fladze Kr\u00f3lestwa Hiszpanii, czy na herbie Kadyksu.\u00a0
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


W p\u00f3\u017aniejszych dziejach Giblartar przechodzi\u0142 z r\u0105k Kartaginy, w r\u0119ce Rzymian, nast\u0119pnie od Wandal\u00f3w do Got\u00f3w, dalej do Wizygot\u00f3w, Cesarstwa Bizantyjskiego i ponownie do Wizygot\u00f3w, by w ko\u0144cu w 711 roku przej\u015b\u0107 we w\u0142adanie Tarika Ibn Zijada<\/em>, kt\u00f3ry wraz ze swoimi arabskimi oddzia\u0142ami rozpocz\u0105\u0142 podb\u00f3j tych ziem \u0142\u0105cz\u0105c je w historyczny tw\u00f3r znany jako Al-Andalus. <\/em>Wsp\u00f3\u0142czesna nazwa pochodzi, od p\u00f3\u017aniej zniekszta\u0142conej, nazwy D\u017cabal Tarik –<\/em> G\u00f3ra Tarika <\/em>nadanej na cze\u015b\u0107 wielkiego dow\u00f3dcy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W 1462 roku teren zosta\u0142 odbity podczas rekonkwisty, jednak panowanie hiszpa\u0144skie nie przynios\u0142o spokoju, a wewn\u0119trzne konflikty, podzia\u0142y w\u0142adzy, kolejne obl\u0119\u017cenia i pirackie podboje mocno do\u015bwiadcza\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w ska\u0142y<\/em>. Te ostatnie, w 1552 roku, sk\u0142oni\u0142y kr\u00f3la Karola V Habsburga do rozpocz\u0119cia budowy mur\u00f3w obronnych, kt\u00f3re zreszt\u0105 zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Podczas wojny o sukcesj\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105<\/em> (1707 – 1714) <\/em>sprzymierzone wojska angielskie i holenderskie zaj\u0119\u0142y Gibraltar 4 sierpnia 1704 roku. Ich liczebna przewaga by\u0142a na tyle znacz\u0105ca, \u017ce o walce nie by\u0142o mowy – zrezygnowany \u00f3wczesny gubernator Giblartaru – Diego de Salinas podda\u0142 miasto, i pomimo przeprowadzanych p\u00f3\u017aniej odwetowych obl\u0119\u017ce\u0144 ju\u017c nigdy nie uda\u0142o si\u0119 sforsowa\u0107 miejskich mur\u00f3w. Tocz\u0105cy si\u0119 zbrojny konflikt i kolejne pr\u00f3by przej\u0119cia zosta\u0142y przerwane w oparciu o podpisanie traktatu pokojowego w Utrechcie w 1713 roku, kiedy to Gibraltar oficjalnie zosta\u0142 przekazany Wielkiej Brytanii \u201ena wieczno\u015b\u0107\u201d<\/strong>…<\/p>\n\n\n\n

Gibraltar wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie<\/h3>\n\n\n\n

Spo\u0142eczo\u015b\u0107 Giblartaru to prawdziwy tygiel kulturowy i j\u0119zykowy, w kt\u00f3rym78% mieszka\u0144c\u00f3w to katolicy, spora cz\u0119\u015b\u0107 to muz\u0142umanie, hindusi i spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska. Sami Gibraltarczycy pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto llanito – <\/em>specyficznym dialektem, kt\u00f3ry zawiera wiele s\u0142\u00f3w zapo\u017cyczonych z innych j\u0119zyk\u00f3w, m.in.: hiszpa\u0144skiego andaluzyjskiego, z dialektu genue\u0144skiego, j\u0119zyka hebrajskiego, arabskiego, portugalskiego i malta\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n

W po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142wyspu znajdziemy tak\u017ce polski w\u0105tek. 4 lipca 1943 roku ok. godz. 23:06 czasu lokalnego Naczelny W\u00f3dz Polskich Si\u0142 Zbrojnych genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski, zgina\u0142 wraz z innymi 15 pasa\u017cerami w wyniku katastrofy samolotu, kt\u00f3ry rozbi\u0142 si\u0119 zaraz po starcie z lotniska. W 70 rocznic\u0119 katastrofy ods\u0142oni\u0119to pomnik ku czci genera\u0142a. Z czy zdarzenie by\u0142o nieszcz\u0119\u015bliwym wypadkiem, czy zaplanowan\u0105 operacj\u0105… Tego nie dowiemy si\u0119 chyba nigdy…
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n


Giblartar to nie tylko ska\u0142a i miejsca historycznej pami\u0119ci. To dobrze zorganizowany, nowoczesny kraj, z kulturow\u0105 odr\u0119bno\u015bci\u0105, oferuj\u0105cy swoim obywatelom szereg przywilej\u00f3w. Wielu Hiszpan\u00f3w skuszonych warunkami pracy i zarobkami w funtach giblartarskich pracuje tu przede wszystkim w us\u0142ugach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zamieszkuje przedgraniczn\u0105 La L\u00ednea de la Concepci\u00f3n<\/strong>, kt\u00f3ra sama w sobie nie jest specjalnie atrakcyjnym miejscem, jednak posiada najwa\u017cniejsz\u0105 zalet\u0119 – ni\u017csze op\u0142aty za wynajem i produkty w sklepach, ni\u017c te, kt\u00f3re musieliby ponie\u015b\u0107 mieszkaj\u0105c z widokiem na ma\u0142pie wyg\u0142upy…
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d te ma\u0142py?<\/h3>\n\n\n\n

Ska\u0142a giblartarska jest zamieszkiwana przez JEDYNE DZIKO \u017bYJ\u0104CE MA\u0141PY W EUROPIE<\/strong>,  populacja makaka berberyjskiego, a dok\u0142adnie magota giblartarskiego<\/em> liczy blisko 300 sztuk. Ma\u0142py prawdopodobnie przyp\u0142yn\u0119\u0142y z Maurami, a legenda g\u0142osi, \u017ce panowanie brytyjskie na trwa\u0107 dop\u00f3ty, dop\u00f3ki \u017cyj\u0105 tam magoty. Podczas II W\u015a populacja drastycznie skurczy\u0142a si\u0119, bo do 7 sztuk, i aby ratowa\u0107 brytyjskie panowanie nad ska\u0142\u0105<\/em> sam Winston Churchill nakaza\u0142 dowiezienie ma\u0142p z Algierii celem rozmno\u017cenia stada.

Zobaczenie z bliska ma\u0142p jest niezwyk\u0142\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 i pomimo, \u017ce zwierz\u0119ta nauczy\u0142y si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cy\u0107 z lud\u017ami (czasami wchodz\u0105 na ramiona lub plecy), pami\u0119tajmy, \u017ce s\u0105 pod \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105, a nakarmienie zwierzaka mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 wystawieniem mandatu na kwot\u0119 500 funt\u00f3w! Co by o nich nie m\u00f3wi\u0107, s\u0105 urocze \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jak si\u0119 dosta\u0107 na szczyt ska\u0142y?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
    \n
  • od cmentarza Jews Gate<\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • od strony Moorish Castle<\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • wjazd kolejk\u0105<\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • wjazd taks\u00f3wk\u0105\/vanem <\/strong>(nie polecam, opcja droga, jednak zdarza si\u0119, \u017ce ze wzgl\u0119du na wiej\u0105cy silny wiatr, wjazd kolejk\u0105 i spacer s\u0105 niemo\u017cliwe do odbycia)<\/li>\n\n\n\n
  • wej\u015bcie piechot\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105 schody Mediterranean steps<\/strong> –  uwaga – s\u0105 bardzo, bardzo strome, a podej\u015bcie w letni s\u0142oneczny dzie\u0144 mo\u017ce by\u0107 m\u0119cz\u0105ce. Dzi\u0119ki schodom docieramy do znajduj\u0105cych si\u0119 na sczycie baterii wojskowych O’Hara’s Battery <\/strong>(najwy\u017cszy punkt na Upper Rock<\/strong>). Inne wojskowe baterie na skale to Princess Caroline’s Battery <\/strong>czy Spur Battery, <\/strong>a tak\u017ce mo\u017cemy podziwia\u0107 jedno z dzia\u0142 z czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. <\/strong>Z g\u00f3ry rozci\u0105ga si\u0119 wspania\u0142y widok! Przed wej\u015bciem do rezerwatu trzeba wykupi\u0107 bilet wst\u0119pu!
    <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Najwa\u017cniejsze zabytki i miejsca<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

    Odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy kolejnymi atrakcjami nie s\u0105 du\u017ce, zatem osoby lubi\u0105ce spacerowa\u0107 s\u0105 w stanie dotrze\u0107 do wszystkich w przeci\u0105gu jednego dnia. <\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Upper Rock Nature Reserve<\/strong>
       <\/li>\n\n\n\n
    • Giblartar posiada sze\u015b\u0107 wspania\u0142ych pla\u017c, kt\u00f3re s\u0105 uwielbiane, i z kt\u00f3rych rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 zale\u017cnie od po\u0142o\u017cenia spektakularne widoki, m.in na afryka\u0144skie wybrze\u017ce
       <\/li>\n\n\n\n
    • Great Siege Tunnels <\/strong>– jeden z najwspanialszych wydr\u0105\u017cony w skale w celach obronnych labirynt tuneli o d\u0142ugo\u015bci 52 km. Powsta\u0142y w czasie Wielkiego Obl\u0119\u017cenia Gibraltaru przez Francj\u0119 i Hiszpani\u0119<\/em> w latach 1779-1783. Co ciekawe, prace przy dr\u0105\u017ceniu tuneli by\u0142y prowadzone r\u0119cznie, cz\u0119\u015bciowo wspomagane wybuchami. Zwiedzaj\u0105c tunele, zobaczymy ekspozycj\u0119 City Under Sieg<\/strong>
       <\/li>\n\n\n\n
    • St Michael\u2019s Cave – <\/strong>w skale giblartarskiej ukrytych jest ponad 150 jaski\u0144. Jaskinia \u015bw. Micha\u0142a jest najwi\u0119ksz\u0105 i najbardziej imponuj\u0105c\u0105 z nich. G\u0142eboka na 62 metry, po\u0142o\u017cona na oko\u0142o 300m n.p.m,  podzielona sieci\u0105 tuneli na dwie cz\u0119\u015bci. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wykorzystywana jako hala koncertowa, wcze\u015bniej stanowi\u0142a miejsce spotka\u0144 towarzyskich, a podczas II wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142a za szpital wojskowy.
      __________<\/li>\n\n\n\n
    • Europa point<\/strong> – tam trzeba by\u0107! Miejsce oferuje spektakularne widoki na oddalone o oko\u0142o 20km afryka\u0144skie wybrze\u017ce Warto zatrzyma\u0107 si\u0119 tu na d\u0142u\u017cej, bo znajduje si\u0119 tu kilka atrakcji wartych uwagi:<\/li>\n\n\n\n
    • Trinity Lighthouse<\/strong> zosta\u0142a zbudowana w pierwszej po\u0142owie XIX w. \u015awiat\u0142o, kt\u00f3re emituje, mo\u017cna zobaczy\u0107 z ok. 27 km<\/li>\n\n\n\n
    • Meczet Ibrahima al-Ibrahima<\/strong> – otwarty w 1997, ufundowany przez kt\u00f3rla Fahd Arabii Saudyjskiej, kosztowa\u0142 5 milion\u00f3w funt\u00f3w, jest najbardziej na po\u0142udnie wysuni\u0119tym meczetem w Europie<\/li>\n\n\n\n
    • Shrine of Our Lady of Europe – <\/strong>niegdy\u015b meczet, p\u00f3\u017aniej ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, w 700-lecie przekazania do \u015bwi\u0105tyni s\u0142ynnej figury Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem. Papie\u017c Benedykt XVI przyzna\u0142 ko\u015bcio\u0142owi Z\u0142ot\u0105 R\u00f3\u017c\u0119, jako wyraz szacunku i uznania<\/li>\n\n\n\n
    • The 100 Tonne Gun<\/strong> – gratka dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w militari\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
    • Pomnik Genera\u0142a Sikorskiego<\/li>\n\n\n\n
    • Upami\u0119tnienie ska\u0142y jako s\u0142upa Herkulesa w postaci pomnika
      _________
       <\/li>\n\n\n\n
    • Main Street<\/strong> – ulica typowo handlowa, z licznymi typowo angielskimi barami
       <\/li>\n\n\n\n
    • Parson\u2019s Lodge<\/strong> – jedno z najbardziej strategicznych miejsc, forteca ochrania wej\u015bcie do historycznej zatoki Rosia Bay<\/strong>
       <\/li>\n\n\n\n
    • The Moorish Castle<\/strong> – zamek maur\u00f3w
       <\/li>\n\n\n\n
    • The Alameda Botanic Gardens – <\/strong>bardzo ciche i przyjemne miejsce do odpoczynku
       <\/li>\n\n\n\n
    • Southport Gates – <\/strong>pozosta\u0142o\u015bci po starych fortyfikacjach
      <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      Dzika przyroda na Gibraltarze<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
        \n
      • Ma\u0142py na szczycie ska\u0142y<\/li>\n\n\n\n
      • Wybrze\u017ca Gibartaru to wspania\u0142a baza do nurkowania i podziwiania pobliskiej rafy, oraz wrak\u00f3w statk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
      • Z portu mo\u017cemy uda\u0107 si\u0119 na ogl\u0105danie ssak\u00f3w morskich<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

        Ciekawostki z Giblartaru<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
          \n
        • Lotnisko na Giblartarze<\/strong> – nie spos\u00f3b go nie zauwa\u017cy\u0107, musimy przez nie przejecha\u0107\/przej\u015b\u0107 od granicy hiszpa\u0144skiej w stron\u0119 centrum. Ulica przecina pas startowy, a ruch drogowy jest wstrzymywany na czas startu\/l\u0105dowania samolotu!<\/li>\n\n\n\n
        • Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce dochody Gibraltaru pochodz\u0105, m.in z zak\u0142ad\u00f3w bukmacherskich <\/li>\n\n\n\n
        • \u015alub na pla\u017cy? <\/strong>Nie ma nic prostszego, wystarczy z\u0142o\u017cy\u0107 dokumenty i ju\u017c nast\u0119pnego dnia mo\u017cemy stan\u0105\u0107 na \u015blubnym kobiercu! John Lennon z Yoko Ono, jak i dwukrotnie Sean Connery stan\u0119li tutaj na \u015blubnym kobiercu <\/li>\n\n\n\n
        • Giblartar bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 w \u015bwiatowej kinematografii: w Bondowskiej serii \u201eYou Only Live Twice\u201d<\/em>, czy \u201eThe Living Daylights\u201d<\/em> <\/li>\n\n\n\n
        • Gibraltar posiada tylko oko\u0142o 29 km dr\u00f3g!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

          Giblartar na starych filmach<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
          \n
          \n