{"id":870,"date":"2023-05-31T15:04:52","date_gmt":"2023-05-31T15:04:52","guid":{"rendered":"https:\/\/goiberia.com\/?p=870"},"modified":"2024-02-05T12:29:54","modified_gmt":"2024-02-05T12:29:54","slug":"jaen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/jaen\/","title":{"rendered":"Jaen &#8211; Kraina gaj\u00f3w oliwnych"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><em>Stolice Region\u00f3w Andaluzji &#8211; Jaen<\/em><\/h2>\n\n\n\n<p>Jaen jest jedn\u0105 z andaluzyjskich stolic, i nie b\u0119dzie nic nieprawdziwego w stwierdzeniu, \u017ce jest najbardziej niepopularn\u0105 z nich&#8230; Po\u0142o\u017cony&nbsp;230 km od Sevilli, i 335 km od Madrytu, pozostaje w cieniu s\u0142awniejszych i liczniej odwiedzanych andaluzyjskich metropolii, wype\u0142nionych historycznymi ciekawostkami i&nbsp;zabytkami. Nie posiada w swojej turystycznej ofercie wypoczynku na z\u0142otych pla\u017cach, czy nad brzegiem wielkiej rzeki, jak to jest w przypadku Sevilli, czy Kordoby. <br><br><strong>Zatem po co warto wybra\u0107 si\u0119 do Jaen i okolic, i co warto zobaczy\u0107? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Historia Jaen <\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Najstarsze \u015blady ludzkiej obecno\u015bci w Ja\u00e9n pochodz\u0105 z neolitu, oko\u0142o 2500 lat p.n.e. Najwa\u017cniejsze osady mieszkalne, tzw. Marroqu\u00edes Bajos (dzi\u015b Bulevar), zosta\u0142y odkryte w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta. S\u0105 to najwi\u0119ksze w Europie osady z epoki miedzi. W czasach iberyjskich (800-700 p.n.e.) osady te koncentrowa\u0142y si\u0119 przede wszystkim wok\u00f3\u0142 zbocza wzg\u00f3rza Santa Catalina.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Przez wieki Ja\u00e9n zmienia\u0142o \u201ew\u0142a\u015bcicieli\u201d i nazw\u0119. Pod panowaniem Kartaginy ziemie Ja\u00e9n nazywane by\u0142y <em><strong>Auringis<\/strong><\/em> ze wzgl\u0119du na wyst\u0119puj\u0105ce tu z\u0142oto. Rzymianie nazywali je <em><strong>Flavi\u0105<\/strong><\/em>. Po inwazji muzu\u0142ma\u0144skiej w 711 roku ca\u0142a po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego znalaz\u0142a si\u0119 pod panowaniem Maur\u00f3w, kt\u00f3rzy nadali krainie now\u0105, bardziej wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nazw\u0119 <em><strong>Jayy\u0101n<\/strong><\/em>. Maurowie ubogacili Ja\u00e9n kulturowo, buduj\u0105c meczety, fortyfikacje, \u0142a\u017anie i pa\u0142ace.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na pobliskie bujne lasy li\u015bciaste, liczne \u017ar\u00f3d\u0142a i rzeki, w Ja\u00e9n wyrabiano ozdobne gobeliny i przybory drewniane, kt\u00f3re eksportowano na tereny Al-Andalus, czyli P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego pod panowaniem muzu\u0142ma\u0144skim, oraz do Maghrebu.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"709\" data-src=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1836 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla.jpg 1024w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla-300x208.jpg 300w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla-768x532.jpg 768w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla-600x415.jpg 600w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1551951320-batalla-800x554.jpg 800w\" data-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/709;\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>Batalla de Las Navas de Tolosa,&nbsp;Van Halen<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Z okresem panowania muzu\u0142ma\u0144skiego zwi\u0105zane s\u0105 daty licznych bitew i wojen&nbsp;toczonych na tych terenach. Najwi\u0119ksz\u0105 z nich by\u0142a stoczona w 1212 roku <strong>La batalla de Las Navas de Tolosa<\/strong>, pomi\u0119dzy armiami: chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 pod dow\u00f3dztwem kastylijskiego kr\u00f3la Alfonsa VIII, licz\u0105c\u0105 w sumie od 50 do 80 tys. ludzi, a muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 pod dow\u00f3dztwem kalifa&nbsp;Muhammada an-Nasira &#8211; licz\u0105c\u0105 od 90 &#8211; 120 ty\u015b. ludzi. <br>Bitwa wygrana przez sprzymierzone wojska chrze\u015bcija\u0144skie, zapocz\u0105tkowa\u0142a upadek muzu\u0142ma\u0144skiej obecno\u015bci na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dla zainteresowanych &#8211; mo\u017cna odwiedzi\u0107 muzeum bitwy <a href=\"http:\/\/www.museobatallanavas.es\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"><strong>KLIKNIJ TUTAJ PO WI\u0118CEJ INFORMACJI<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Po zdobyciu Grenady w 1492 roku i odkryciu Ameryki w 1492 roku, Ja\u00e9n sta\u0142o si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych miast i region\u00f3w Kastylii. Gospodarka opiera\u0142a si\u0119 na uprawach oliwek, zb\u00f3\u017c, rzemio\u015ble i przemy\u015ble garbarskim. W XVI wieku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa jednej z najpi\u0119kniejszych renesansowo-barokowych katedr w Andaluzji.<br><br>Fasada katedry zosta\u0142a ozdobiona rze\u017abami Pedro Rold\u00e1na przedstawiaj\u0105cymi \u015bwi\u0119tych i wa\u017cnych person ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce zdobywc\u0119 Ja\u00e9n &#8211; Ferdynanda III. Jego wzrok skierowany jest w kierunku by\u0142ej twierdzy Maur\u00f3w &#8211; Castillo de Santa Catalina na szczycie wzg\u00f3rza.<\/p>\n\n\n\n<br><br><script src=\"https:\/\/c108.travelpayouts.com\/content?promo_id=4039&#038;powered_by=false&#038;locale=pl-PL&#038;items=3&#038;place=Jaen&#038;shmarker=191971&#038;trs=167749\" charset=\"utf-8\"><\/script><br><br>\n\n\n\n<p>Kolejne wieki przynios\u0142y zapa\u015b\u0107 gospodarki, zubo\u017cenie liczby mieszka\u0144c\u00f3w, zarazy i g\u0142\u00f3d. Dopiero w XIX wieku nast\u0105pi\u0142o o\u017cywienie gospodarcze, rozw\u00f3j rzemios\u0142a i rozbudowa arterii miejskich. W 1833 roku Ja\u00e9n zosta\u0142o oficjalnie uznane za stolic\u0119 prowincji.<\/p>\n\n\n\n<p>W XXw. hiszpa\u0144ska wojna domowa i inne problemy spo\u0142eczne op\u00f3\u017ani\u0142y&nbsp;rozw\u00f3j regionu, i dopiero po \u015bmierci genera\u0142a Franco&nbsp;Jaen sta\u0142 si\u0119 o\u015brodkiem przedsi\u0119biorczo\u015bci i edukacji otwartym na innowacje.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Morze drzew oliwnych&#8230;<\/h3>\n\n\n\n<p>Jaen przede wszystkim s\u0142ynie z produkcji&nbsp;doskona\u0142ej jako\u015bci oliwy z oliwek i jest jednym z czo\u0142owych jej producent\u00f3w na \u015bwiecie. <strong>60 milion\u00f3w drzew oliwnych<\/strong> rosn\u0105cych w rz\u0119dach si\u0119gaj\u0105cych po horyzont to wr\u0119cz fascynuj\u0105co-nudnawy krajobraz&#8230; Jedziesz, jedziesz, z ka\u017cdej strony drzewa&#8230; i drzewa, i pola i gaje&#8230; i drzewa&#8230; :)&#8230;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W tym morzu drzew znajduj\u0105 si\u0119 te mniejsze i du\u017ce, te bardzo du\u017ce i wyj\u0105tkowo wielkie&nbsp;oliwne drzewa. Najwi\u0119ksze znajduje si\u0119 w <strong>Arroyo del Ojanco <\/strong>(miasto w prowincji Jaen), nazwane jest <strong>El olivo de Fuentebuena<\/strong>, i&nbsp;<strong>uwa\u017cane jest za najwi\u0119ksze drzewo oliwne na \u015bwiecie! <\/strong>Wysokie jest na 10m, pie\u0144 g\u0142\u00f3wny podzielony jest na dwie ga\u0142\u0119zie z czego ka\u017cda liczy sobie 2,10 i 2,80 metra \u015brednicy.&nbsp;Ka\u017cdego roku mo\u017cna otrzyma\u0107 z niego od 80 &#8211; 120kg owoc\u00f3w! <strong>Drzewo oczywi\u015bcie trafi\u0142o do Ksi\u0119gi Rekord\u00f3w Guinessa.<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" data-src=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1837 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-800x533.jpg 800w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-227x152.jpg 227w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-143x96.jpg 143w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-585x390.jpg 585w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280-385x257.jpg 385w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058193-olives-499156_1280.jpg 1280w\" data-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/682;\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142owo <strong><em>aceite<\/em><\/strong> (oliwa po hiszpa\u0144sku) pochodzi od arabskiego <strong><em>az-zait<\/em><\/strong>, co dos\u0142ownie oznacza\u0142o sok z oliwek. Ja\u00e9n to doskona\u0142y przyk\u0142ad jak gaje oliwne wp\u0142yn\u0119\u0142y na rozw\u00f3j ca\u0142ej kultury, kt\u00f3ra na tych ziemiach trwa ju\u017c tysi\u0105ce lat. <\/p>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo niewielkie uprawy zapocz\u0105tkowane zosta\u0142y przez Fenicjan i Grek\u00f3w, ale to Rzymianie zdali sobie spraw\u0119 z niesko\u0144czonych mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania oliwy, jej zbawiennego wp\u0142ywu na zdrowie, i jako pierwsi rozpocz\u0119li uprawia\u0107 oliwki na bardziej masow\u0105 skal\u0119. Nast\u0119pnie metody uzyskiwania najlepszej jako\u015bci oliwy udoskonalali Arabowie, bawi\u0105c si\u0119 smakiem, mieszankami owoc\u00f3w mniej i bardziej dojrza\u0142ych tworz\u0105c nowe receptury i odmiany.&nbsp;Najbardziej popularnymi tu odmianami s\u0105: Picual, Arbequina, Manzanilla&nbsp;i Gordal.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" data-src=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1839 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-18x10.jpg 18w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-800x450.jpg 800w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-1200x675.jpg 1200w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-585x330.jpg 585w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-385x217.jpg 385w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-380x214.jpg 380w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-247x139.jpg 247w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-278x157.jpg 278w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280-178x101.jpg 178w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058239-olive-332665_1280.jpg 1280w\" data-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/576;\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Je\u015bli chcecie dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o uprawie oliwe i ich przetw\u00f3rstwie, zajed\u017acie do<strong> Museo de la Cultura del Olivo <\/strong><a href=\"https:\/\/www.museodelaculturadelolivo.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"><strong>WI\u0118CEJ TUTAJ<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Co zobaczy\u0107 w mie\u015bcie<br><\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"662\" data-src=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-1024x662.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1838 lazyload\" data-srcset=\"https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-1024x662.jpg 1024w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-768x496.jpg 768w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-600x388.jpg 600w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280-800x517.jpg 800w, https:\/\/www.goiberia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/1552058123-tower-1747743_1280.jpg 1280w\" data-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" style=\"--smush-placeholder-width: 1024px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 1024\/662;\" \/><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><br><strong>Zamek Castillo de Santa Catalina &#8211;&nbsp;<\/strong>zamek wzniesiony przez chrze\u015bcijan&nbsp;po 1246 roku, na ruinach arabskiej twierdzy.&nbsp;<strong>La Pe\u00f1a del Castillo<\/strong> &#8211; spektakularny punkt widokowy na miasto i cz\u0119\u015b\u0107 terytorium prowincji, od szczyt\u00f3w Sierra M\u00e1gina, przez szerok\u0105 dolin\u0119 Guadalquivir &#8211; to historyczne miejsca osiedlania si\u0119 licznych kultur wzd\u0142u\u017c wieki. St\u0105d mo\u017cemy zaplanowa\u0107 zwiedzanie miasta.<br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Katedra Jaen<\/strong> &#8211;&nbsp;zaprojektowana w&nbsp;XVI wieku&nbsp;przez&nbsp;Andr\u00e9sa de Vandelvira. W&nbsp;prezbiterium&nbsp;znajduj\u0105 si\u0119 pi\u0119knie rze\u017abione&nbsp;stalle z oko\u0142o 1520 roku (<em>stalle<\/em> to rodzaj drewnianych lub kamiennych&nbsp;\u0142awek). W&nbsp;<em>Capilla Mayor<\/em>&nbsp;przechowywana jest najcenniejsza relikwia katedry, chusta&nbsp;\u015bw. Weroniki&nbsp;z odbiciem twarzy&nbsp;Chrystusa<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Capilla de San Andr\u00e9s&nbsp;&#8211; <\/strong>kaplica<strong>&nbsp;<\/strong>zbudowana w&nbsp;XVI wieku&nbsp;na zlecenie Guti\u00e9rreza Gonzalesa, skarbnika papie\u017ca&nbsp;Leona X&nbsp;w stylu&nbsp;mudejar<\/li>\n\n\n\n<li>Ratusz miejski z&nbsp;XVII wieku<br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ba\u00f1os Arabes<\/strong> \u2013 resztki&nbsp;XI-wiecznej&nbsp;\u0142a\u017ani arabskiej&nbsp;znajduj\u0105cej si\u0119 pod&nbsp;<em>Palacio de Villadompardo<\/em>&nbsp;z&nbsp;XVI wieku<br><\/li>\n\n\n\n<li><strong>Museo de Artes y Costumbres Populares<\/strong> &#8211; z bardzo ciekaw\u0105 ekspozycj\u0105<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ciekawostki<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy wiesz, \u017ce Ja\u00e9n jest jedn\u0105 z prowincji o wi\u0119kszej liczbie tapas bar\u00f3w na metr kwadratowy? W Ja\u00e9n jeden bar przypada na oko\u0142o 225 mieszka\u0144c\u00f3w, a w ca\u0142ym mie\u015bcie znajduje si\u0119 ich oko\u0142o 2800.<br><\/li>\n\n\n\n<li>Ja\u00e9n ma r\u00f3wnie\u017c swoje rekordy &#8211; ot\u00f3\u017c w 2009 roku, 13 000 ludzi zebra\u0142o si\u0119 w Parque del Bulevar, aby wsp\u00f3lnie\u2026 <strong>zje\u015b\u0107 chleb z oliw\u0105 \ud83d\ude42<\/strong>, tym samym wpisuj\u0105c si\u0119 na karty Ksi\u0119gi Guinnessa! <br><\/li>\n\n\n\n<li>Warto wspomnie\u0107 o naszym rodaku, Tomaszu Franciszku Ksawerym Bartma\u0144skim. By\u0142 on in\u017cynierem wojskowym, uczestnikiem powstania listopadowego. W r\u00f3\u017cnych miejscach na \u015bwiecie budowa\u0142 drogi i mosty, opracowa\u0142 plan fortyfikacji Aleksandrii, ko\u0142o roku 1845 pojawi\u0142 si\u0119 w Hiszpanii. I tu ws\u0142awi\u0142 si\u0119 m. in. tym , \u017ce za\u0142o\u017cy\u0142 gaje oliwne, w\u0142a\u015bnie w regionie Jaen!&nbsp;Stworzy\u0142 system ich nawadniania i zbudowa\u0142<strong> &#8220;katedr\u0119 oliwy&#8221;<\/strong>, jak Hiszpanie nazywaj\u0105 pi\u0119kn\u0105 architektonicznie bodeg\u0119 w <strong>Hacienda La&nbsp;Laguna<\/strong>!<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><br>Jaen rowerem<\/h3>\n\n\n\n<p>Dla pasjonat\u00f3w rowerowych wycieczek polecam skorzysta\u0107 z trasy <strong>Via Verde del Aceite<\/strong>, kt\u00f3ra liczy sobie 55km, przez wiejskie trasy, pod 8 mostami, od Jaen a\u017c do rzeki Guadajoz. <a href=\"http:\/\/www.viasverdes.com\/pdf\/FolletoGreenwawys2016.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\"><strong>WI\u0118CEJ INFORMACJI&nbsp;<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ciekawe miejsca&nbsp;prowincji Jaen<\/h3>\n\n\n\n<p>Jest ich ca\u0142e mn\u00f3stwo, ale zwr\u00f3c\u0119 uwag\u0119 tylko na kilka z nich. Je\u015bli macie wi\u0119cej czasu odwied\u017acie koniecznie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Baeza i Ubeda<\/strong> &#8211; po\u0142o\u017cone niedaleko siebie, urocze ma\u0142e miasteczka wype\u0142nione pi\u0119knymi zabytkami. Baeza by\u0142a jednym z pierwszych miejsc, kt\u00f3re zosta\u0142y odbite z r\u0105k muz\u0142uma\u0144skich w czasach rekonkwisty (w 1227 roku)<br><\/li>\n\n\n\n<li><strong><a href=\"https:\/\/www.goiberia.com\/jaen-rio-borosa\/\">Cazorla<\/a><\/strong> &#8211; u podn\u00f3\u017cy&nbsp;Park Naturalny Sierra de Cazorla. Urocze bia\u0142e miasteczko na pograniczu gaj\u00f3w oliwnych i g\u00f3r. Koniecznie znajd\u017acie balkon widokowy<strong> Balcon de Zabaleta<\/strong>, z widokiem na malowniczo po\u0142o\u017cony&nbsp;<strong>Castillo de la Yedra<\/strong>. Cazorla to doskona\u0142y punkt wypadowy na g\u00f3rskie szlaki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Dla fan\u00f3w dzikiej przyrody i g\u00f3rskich w\u0142\u00f3cz\u0119g<\/h5>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-rich is-provider-embed-handler wp-block-embed-embed-handler wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Summer in Cazorla (Jaen) - Canon T4i (EOS 650D)\" width=\"1194\" height=\"672\" data-src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/AqF-FkpyUBA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><br>Dla chc\u0105cych si\u0119 poszw\u0119da\u0107, szczeg\u00f3lnie polecam tereny:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Sierras de Cazorla, Segura y Las Villas Natural Park &#8211;<\/strong>&nbsp;zajmuje obszar 214 300 hektar\u00f3w, co oznacza, \u017ce jest najwi\u0119ksz\u0105 przestrzeni\u0105 podlegaj\u0105c\u0105 ochronie prawnej w&nbsp;Hiszpanii&nbsp;i drug\u0105 w&nbsp;Europie. Zosta\u0142 og\u0142oszony&nbsp;<strong>rezerwatem biosfery<\/strong>&nbsp;przez&nbsp;UNESCO&nbsp;w 1983 roku. Malownicze wodospady, jaskinie, jeziorka, i doskonale oznaczone i przygotowane szlaki zach\u0119caj\u0105 do w\u0119dr\u00f3wek.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Polecane trasy:<\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&#8211; <a href=\"https:\/\/www.goiberia.com\/jaen-rio-borosa\/\">Trasa wzd\u0142u\u017c Rio Borosa<\/a><\/h4>\n\n\n\n<iframe frameBorder=\"0\" scrolling=\"no\" data-src=\"https:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/spatialArtifacts.do?event=view&#038;id=33622254&#038;measures=on&#038;title=on&#038;near=on&#038;images=on&#038;maptype=H\" width=\"100%\" height=\"400\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe><div style=\"color:#777;font-size:11px;line-height:16px;\">Powered by <a style=\"color:#06d;font-size:11px;line-height:16px;\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/es.wikiloc.com\" rel=\"noopener nofollow\">Wikiloc<\/a><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;&#8211; Zdobycie Pico Caba\u00f1as 2026m n.p.m. &#8211; trasa jest d\u0142uga i wymagaj\u0105ca, liczy oko\u0142o 20 km tam <\/h4>\n\n\n\n<iframe frameBorder=\"0\" scrolling=\"no\" data-src=\"https:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/spatialArtifacts.do?event=view&#038;id=31007384&#038;measures=on&#038;title=on&#038;near=on&#038;images=on&#038;maptype=H\" width=\"100%\" height=\"400\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe><div style=\"color:#777;font-size:11px;line-height:16px;\">Powered by <a style=\"color:#06d;font-size:11px;line-height:16px;\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/es.wikiloc.com\" rel=\"noopener nofollow\">Wikiloc<\/a><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">&#8211; Trasa do \u017ar\u00f3de\u0142 s\u0142ynnej rzeki&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.goiberia.com\/naturalne-baseny-prowincji-jaen\/\">Guadalquivir<\/a><\/h4>\n\n\n\n<iframe frameBorder=\"0\" scrolling=\"no\" data-src=\"https:\/\/es.wikiloc.com\/wikiloc\/spatialArtifacts.do?event=view&#038;id=20420843&#038;measures=on&#038;title=on&#038;near=on&#038;images=on&#038;maptype=H\" width=\"100%\" height=\"400\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe><div style=\"color:#777;font-size:11px;line-height:16px;\">Powered by <a style=\"color:#06d;font-size:11px;line-height:16px;\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/es.wikiloc.com\" rel=\"noopener nofollow\">Wikiloc<\/a><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Przejed\u017acie si\u0119 tras\u0105 A-319 wzd\u0142u\u017c Guadalquivir <\/strong>&#8211; przecudne widoki, zamki na wysepkach&#8230; ehhh&#8230;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sierra M\u00e1gina Natural Park <\/strong>&#8211; to kolejne miejsce warte uwagi dla ludzi z zaci\u0119ciem do szw\u0119dania si\u0119 .. \ud83d\ude42<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gdzie zje\u015b\u0107 w Jaen?<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>El Gorrion<\/li>\n\n\n\n<li>Casa Antonio<\/li>\n\n\n\n<li>Panaceite<\/li>\n\n\n\n<li>Taberna La Manchega<\/li>\n\n\n\n<li>El Pato Rojo<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Mapka z atrakcjami Jaen:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<iframe data-src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/d\/embed?mid=1NNaD_9tju2kLy4Br_q4qkDz5fmP4TGPa&#038;ehbc=2E312F\" width=\"100%\" height=\"480\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" data-load-mode=\"1\"><\/iframe>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stolice Region\u00f3w Andaluzji &#8211; Jaen Jaen jest jedn\u0105 z andaluzyjskich stolic, i nie b\u0119dzie nic nieprawdziwego w stwierdzeniu, \u017ce jest najbardziej niepopularn\u0105 z nich&#8230; Po\u0142o\u017cony&nbsp;230 km od Sevilli, i 335 km od Madrytu, pozostaje w cieniu s\u0142awniejszych i liczniej odwiedzanych andaluzyjskich metropolii, wype\u0142nionych historycznymi ciekawostkami i&nbsp;zabytkami. Nie posiada w swojej turystycznej ofercie wypoczynku na z\u0142otych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1834,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[96,80,79,83,99],"tags":[68,61,62,63,67,69,74,70,66,71],"class_list":["post-870","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podroze-po-iberii","category-andaluzja","category-hiszpania","category-prowincja-jaen","category-stolice-andaluzji","tag-atrakcje-turystyczne-stolic-andaluzji","tag-ciekawe-miejsca","tag-ciekawostki-w-andaluzji","tag-co-zobaczyc-w-andaluzji","tag-glowne-miasta-andaluzji","tag-historia-andaluzji","tag-prowincja-almeria","tag-przewodnik-turystyczny-po-andaluzji","tag-stolica-regionu","tag-wakacje-w-andaluzji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=870"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6337,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions\/6337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.goiberia.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}